پروتز بینی بدون جراحی؛ بازسازی بینی با سیلیکون پس از سرطان یا حادثه

Nose prosthesis without surgery hero

پروتز صورت
۱۰ دقیقه مطالعه
به‌روزرسانی:
بازبینی پزشکی‌شده

پروتز بینی بدون جراحی

از دست دادن تمام یا بخشی از بینی، بعد از جراحی سرطان پوست، سوختگی یا حادثه، روی تنفس، گفتار و اعتمادبه‌نفس اثر می‌گذارد. همه‌ی بیماران کاندید جراحی بازسازی نیستند یا نمی‌خواهند چند عمل پشت سر هم داشته باشند. پروتز بینی سیلیکونی (اپیتز بینی) بدون جراحی، با رنگ و بافتی شبیه پوست خود فرد ساخته می‌شود و ظاهر طبیعی صورت را برمی‌گرداند.

پروتز بینی بدون جراحی؛ رنگ‌آمیزی دستی بینی سیلیکونی برای هماهنگی با پوست بیمار در کلینیک سیدا
دکتر نسترن کاچری، متخصص ارتز و پروتز

نوشته و بازبینی: دکتر نسترن کاچری
متخصص ارتز و پروتز، کلینیک سیدا ونک · بیش از ۱۰ سال تجربه در ساخت پروتزهای سیلیکونی و زیبایی

درباره‌ی نویسنده

پاسخ کوتاه: پروتز بینی بدون جراحی چیست؟

پروتز بینی بدون جراحی (اپیتز بینی) یک بینی مصنوعی از سیلیکون پزشکی است که بر اساس قالب صورت خود فرد طراحی و با رنگ پوست او هماهنگ می‌شود. این پروتز با چسب مخصوص پوست، روی عینک یا در برخی موارد با ایمپلنت‌های کوچک استخوانی نگه داشته می‌شود. برای کسانی که بعد از جراحی سرطان، سوختگی یا حادثه بینی خود را از دست داده‌اند و جراحی بازسازی برایشان ممکن یا مطلوب نیست، گزینه‌ای مناسب است. ساخت آن چند جلسه طول می‌کشد، هر روز برداشته و تمیز می‌شود و معمولاً هر ۱ تا ۲ سال نیاز به تعویض دارد. شروع ساخت باید با هماهنگی پزشک معالج و پس از ترمیم کامل بافت باشد.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

  • پروتز بینی بدون جراحی از سیلیکون پزشکی ساخته و به‌صورت دستی با رنگ پوست هماهنگ می‌شود.
  • روش اتصال می‌تواند چسب پوستی، عینک یا ایمپلنت استخوانی باشد.
  • پروتز امکان بررسی محل جراحی را برای پزشک حفظ می‌کند؛ برای پیگیری سرطان مزیت مهمی است.
  • نگهداری روزانه، دوری از گرما و چربی و تعویض دوره‌ای، ظاهر طبیعی را حفظ می‌کند.
فهرست مطالب (۸ بخش)
  1. چه کسانی کاندید هستند
  2. پروتز یا جراحی
  3. مراحل ساخت
  4. روش‌های اتصال
  5. ظاهر طبیعی
  6. نگهداری و طول عمر
  7. زندگی روزمره
  8. دو سناریوی رایج

پروتز بینی بدون جراحی برای چه کسانی مناسب است؟

پروتز بینی (رینوپروتز) برای کسانی است که بخشی از بینی یا تمام آن را از دست داده‌اند و بازسازی جراحی برایشان ممکن، ایمن یا مطلوب نیست. این پروتز با جراحی زیبایی بینی کاملاً متفاوت است و برای جایگزینی بافت از دست رفته ساخته می‌شود.

  • بعد از جراحی سرطان پوست یا بینی: شایع‌ترین علت؛ به‌خصوص وقتی بیمار پرتودرمانی شده یا نیاز به پیگیری منظم محل تومور دارد.
  • سوختگی و حوادث: وقتی بافت اطراف برای پیوند مناسب نیست.
  • سالمندان یا بیماران با بیماری‌های زمینه‌ای: که تحمل چند جراحی طولانی را ندارند.
  • موقت قبل از بازسازی: گاهی تا زمان آمادگی برای جراحی بازسازی، پروتز موقت استفاده می‌شود.
  • نقص‌های مادرزادی: در موارد خاص و با نظر تیم درمان.

پروتز بینی بخشی از خانواده‌ی اپیتز صورت است که پروتز گوش، چشم و گونه را هم شامل می‌شود. برای آشنایی با خدمت و نمونه‌ها، صفحه‌ی پروتز بینی سیلیکونی را ببینید.

پروتز بینی یا بازسازی جراحی؟ مقایسه‌ی دو روش

تصمیم بین پروتز و بازسازی جراحی را تیم درمان (جراح، انکولوژیست و متخصص پروتز صورت) با هم و با در نظر گرفتن شرایط بیمار می‌گیرند. هر دو روش جایگاه خود را دارند.

معیارپروتز بینی سیلیکونیبازسازی جراحی
نیاز به عملندارد (مگر در روش ایمپلنتی)معمولاً چند مرحله جراحی
زمان رسیدن به نتیجهچند هفته پس از ترمیم بافتچند ماه تا بیش از یک سال
ظاهرشکل و رنگ بسیار دقیق؛ لبه‌ها با دقت پنهان می‌شوندبافت زنده‌ی خود فرد؛ شکل ممکن است کاملاً طبیعی نشود
پیگیری سرطانبرداشتن پروتز و دیدن محل آسان استمحل زیر بافت پیوندی پوشیده می‌شود
نگهداریبرداشتن و تمیز کردن روزانه، تعویض دوره‌ایپس از بهبود، نگهداری خاصی ندارد
محدودیتاحتمال جدا شدن با تعریق یا حرکت شدیدخطرات جراحی و بیهوشی

در موبایل جدول را به چپ و راست بکشید.

مراحل ساخت پروتز بینی سیلیکونی

ساخت بینی مصنوعی کاری کاملاً دستی و هنری‌پزشکی است. هر پروتز برای یک نفر و بر اساس صورت خود او ساخته می‌شود.

مراحل ساخت بینی مصنوعی: قالب صورت، مدل مومی، قالب گچی و پروتز بینی سیلیکونی نهایی
از قالب صورت تا بینی سیلیکونی نهایی: قالب‌گیری، مدل مومی، قالب گچی و پروتز رنگ‌آمیزی‌شده.
  1. ارزیابی و مشاوره: بررسی محل، کیفیت پوست اطراف، روش اتصال مناسب و گرفتن عکس‌های قبلی بیمار برای بازسازی شکل بینی.
  2. قالب‌گیری صورت: گرفتن قالب دقیق از ناحیه‌ی میانی صورت با مواد مخصوص و بدون درد.
  3. طراحی مدل مومی: مجسمه‌سازی بینی روی مدل گچی صورت، با توجه به تناسب صورت، سن و عکس‌های گذشته؛ امتحان روی صورت و اصلاح.
  4. ساخت قالب نهایی: تبدیل مدل مومی به قالب برای ریختن سیلیکون.
  5. رنگ‌آمیزی و ریخت سیلیکون: ساختن رنگ پایه‌ی پوست با رنگدانه‌های مخصوص در حضور بیمار و ریخت سیلیکون.
  6. رنگ‌آمیزی سطحی و تحویل: افزودن جزئیات مثل رگ‌ها، کک‌ومک و تفاوت رنگ؛ تحویل همراه آموزش چسباندن و نگهداری.

ساخت معمولاً در چند جلسه طی دو تا چهار هفته انجام می‌شود. شروع ساخت معمولاً چند هفته تا چند ماه بعد از جراحی و پس از پایان پرتودرمانی و ترمیم کامل بافت است؛ زمان دقیق را پزشک معالج تعیین می‌کند.

روش‌های اتصال پروتز بینی

نحوه‌ی نگه داشتن پروتز روی صورت، یکی از مهم‌ترین تصمیم‌هاست و روی راحتی، ظاهر و طول عمر پروتز اثر دارد.

چسب پزشکی پوست

رایج‌ترین روش؛ چسب مخصوص و ضدحساسیت هر روز صبح زده و شب پاک می‌شود. نیاز به هیچ عملی ندارد.

اتصال به عینک

پروتز به فریم عینک متصل می‌شود. برای کسانی که به چسب حساس‌اند یا پوستشان ضعیف است مناسب است و لبه‌ها پشت فریم پنهان می‌شوند.

گیر داخل حفره

در برخی بیماران، بخشی از پروتز در حفره‌ی بینی قرار می‌گیرد و به نگه‌داشتن کمک می‌کند.

ایمپلنت استخوانی

ایمپلنت‌های کوچک در استخوان کار گذاشته می‌شوند و پروتز با آهنربا یا گیره وصل می‌شود؛ ثبات بیشتر ولی نیاز به یک عمل کوچک و نظر جراح دارد.

می‌خواهید بدانید پروتز بینی برای شما مناسب است؟

شرح مختصر جراحی یا آسیب و زمان آن را در واتساپ بفرستید تا درباره‌ی زمان مناسب شروع ساخت و روش اتصال راهنمایی‌تان کنیم.

چه چیزی پروتز بینی را طبیعی نشان می‌دهد؟

هدف این است که در برخورد روزمره، دیگران متوجه پروتز نشوند. چند عامل این نتیجه را می‌سازد:

بیمار در حال دیدن پروتز بینی سیلیکونی در آینه کنار متخصص پروتز صورت
دیدن پروتز در آینه و اصلاح جزئیات رنگ و شکل در حضور بیمار انجام می‌شود.
  • شکل متناسب با صورت: بازسازی شکل بینی از روی عکس‌های قبلی، نه یک قالب آماده.
  • لبه‌های بسیار نازک: لبه‌ی پروتز تا حد امکان نازک ساخته می‌شود تا با پوست یکی شود.
  • رنگ‌آمیزی لایه‌لایه: رنگ پوست در نور روز، زیر لایه‌ها و روی سطح ساخته می‌شود.
  • استفاده از خطوط طبیعی صورت: لبه‌ها در چین‌های کنار بینی یا پشت عینک پنهان می‌شوند.
  • بافت سطح: منافذ و بافت پوست روی مدل مومی ایجاد می‌شود تا براق و پلاستیکی به نظر نرسد.

تجربه‌ی ساخت پروتزهای سیلیکونی صورت و گوش سیلیکونی در کلینیک سیدا، به همین جزئیات ظریف برمی‌گردد.

نگهداری و طول عمر بینی مصنوعی

پروتز بینی سیلیکونی با نگهداری درست معمولاً ۱ تا ۲ سال ظاهر خوب خود را حفظ می‌کند. نور خورشید، چربی پوست، چسب و آلودگی به مرور رنگ و لبه‌ها را تغییر می‌دهند.

  1. هر شب: پروتز را بردارید، باقی‌مانده‌ی چسب را با پاک‌کننده‌ی توصیه‌شده بردارید و با آب ولرم و صابون ملایم بشویید.
  2. پوست زیر پروتز: را تمیز و خشک نگه دارید و اجازه دهید شب‌ها استراحت کند.
  3. نگهداری: پروتز را در جعبه‌ی مخصوص، دور از گرما، آفتاب مستقیم و دسترس کودکان و حیوانات بگذارید.
  4. آفتاب: در آفتاب شدید از کلاه یا عینک آفتابی استفاده کنید تا رنگ دیرتر کم‌رنگ شود.
  5. مواد ممنوع: الکل، استون و پاک‌کننده‌های قوی سیلیکون و رنگ آن را خراب می‌کنند.

وقتی رنگ پروتز با پوست فاصله گرفت، لبه‌ها پاره یا ضخیم شد یا به‌خوبی نمی‌چسبد، زمان ساخت پروتز جدید است. در ساخت بعدی، قالب و مدل قبلی معمولاً کار را سریع‌تر می‌کند.

زندگی روزمره با پروتز بینی

بسیاری از بیماران بعد از دریافت پروتز، به کار و فعالیت‌های اجتماعی برمی‌گردند. چند نکته زندگی با پروتز را راحت‌تر می‌کند:

  • تنفس: پروتز طوری طراحی می‌شود که مسیر هوا باز بماند. اگر احساس گرفتگی دارید، به متخصص بگویید.
  • ورزش و تعریق: در فعالیت شدید یا هوای گرم، چسب ممکن است ضعیف شود؛ چسب یدکی همراه داشته باشید.
  • استخر و دریا: بهتر است قبل از شنا با متخصص درباره‌ی چسب مقاوم به آب مشورت کنید.
  • سرما و گرما: سیلیکون در سرمای شدید سفت و در گرما نرم‌تر می‌شود؛ این طبیعی است.
  • حمایت روانی: تغییر چهره، حتی با پروتز خوب، فشار روانی دارد؛ صحبت با مشاور کمک می‌کند.

دو سناریوی رایج از مراجعه‌کنندگان

توضیح: روایت‌های زیر سناریوهای آموزشی و ناشناسِ بازسازی‌شده از موقعیت‌های رایج هستند؛ نه نقل‌قول مستقیم و نه وعده‌ی نتیجه.

سناریوی اول: «بعد از سرطان پوست، نمی‌خواستم دوباره جراحی شوم»

فرد سالمندی بعد از برداشتن تومور پوستی و پرتودرمانی، بخش زیادی از بینی را از دست داده بود و پزشکش به دلیل شرایط بافت، جراحی بازسازی را پرخطر می‌دانست.

پس از ترمیم بافت و تأیید پزشک، پروتز سیلیکونی با اتصال به عینک ساخته شد. او حالا بدون جراحی دیگر، با ظاهری طبیعی بیرون می‌رود و پزشکش هم می‌تواند محل را منظم معاینه کند.

سناریوی دوم: «چسب در تابستان شل می‌شد»

فرد دیگری که شغلی پرتحرک داشت، می‌گفت در روزهای گرم لبه‌های پروتز جدا می‌شود.

با تغییر نوع چسب، آموزش آماده‌سازی پوست و نازک‌تر کردن لبه‌ها در پروتز بعدی، مشکل تا حد زیادی برطرف شد. مشکلات اتصال اغلب با تنظیم روش حل می‌شوند.

ساخت پروتز بینی بدون جراحی در تهران؛ کلینیک سیدا ونک

کلینیک ارتوز و پروتز سیدا
تهران، میدان ونک، اتوبان حقانی، نرسیده به چهارراه جهان کودک، پلاک ۳۸، طبقه اول، واحد ۱۰۳
تلفن: ۸۸۲۰۱۶۲۹-۰۲۱

کلینیک سیدا در میدان ونک تهران، نزدیک اتوبان حقانی، پروتز بینی و سایر پروتزهای صورت را با قالب‌گیری اختصاصی، مدل‌سازی دستی و رنگ‌آمیزی در حضور بیمار می‌سازد و در طول استفاده، پیگیری و آموزش نگهداری را انجام می‌دهد.

برای جلسه‌ی اول، گزارش جراحی و پاتولوژی، نامه‌ی پزشک معالج و در صورت امکان چند عکس از صورت قبل از آسیب را همراه بیاورید. درباره‌ی پوشش هزینه هم بیمه و هزینه‌ی پروتز را بخوانید.

سؤالات متداول درباره‌ی پروتز بینی بدون جراحی

آیا پروتز بینی بدون جراحی همان جراحی زیبایی بینی است؟

نه. پروتز بینی برای جایگزینی بینی از دست رفته بعد از سرطان، سوختگی یا حادثه است و هیچ ارتباطی با رینوپلاستی زیبایی ندارد.

پروتز بینی چقدر طبیعی به نظر می‌رسد؟

با شکل‌دهی بر اساس صورت فرد، لبه‌های نازک و رنگ‌آمیزی دستی، در فاصله‌ی معمول گفت‌وگو اغلب تشخیص داده نمی‌شود؛ هرچند در نور خاص یا از نزدیک ممکن است لبه‌ها دیده شوند.

چه مدت بعد از جراحی می‌توان پروتز بینی ساخت؟

معمولاً پس از ترمیم کامل زخم و پایان پرتودرمانی، که بسته به شرایط چند هفته تا چند ماه است. زمان دقیق را پزشک معالج تعیین می‌کند.

پروتز بینی چند سال دوام دارد؟

معمولاً ۱ تا ۲ سال. تغییر رنگ، پارگی لبه‌ها یا کاهش چسبندگی نشانه‌ی نیاز به پروتز جدید است.

آیا می‌توان با پروتز بینی خوابید؟

توصیه می‌شود شب‌ها پروتز برداشته شود تا پوست استراحت کند و پروتز تمیز شود.

آیا چسب پروتز به پوست آسیب می‌زند؟

چسب‌های پزشکی برای پوست طراحی شده‌اند، اما در برخی افراد حساسیت ایجاد می‌کنند. در این صورت روش اتصال با عینک یا چسب دیگر بررسی می‌شود.

آیا بیمه هزینه‌ی پروتز بینی را می‌پردازد؟

برخی بیمه‌های تکمیلی و نهادهای حمایتی بخشی از هزینه‌ی پروتزهای صورت را پوشش می‌دهند. شرایط را از بیمه‌ی خود استعلام کنید.

جمع‌بندی

پروتز بینی بدون جراحی، راهی ایمن و سریع برای بازگرداندن ظاهر صورت بعد از سرطان، سوختگی یا حادثه است؛ به‌خصوص برای کسانی که جراحی بازسازی برایشان مناسب نیست.

کیفیت نتیجه به شکل‌دهی دقیق، رنگ‌آمیزی دستی، روش اتصال مناسب و نگهداری درست بستگی دارد. برای آشنایی با سایر پروتزهای صورت، راهنمای اپیتز صورت را بخوانید.

برای مشاوره‌ی پروتز بینی وقت بگیرید

در کلینیک سیدا ونک، بینی مصنوعی بر اساس صورت شما مدل‌سازی و در حضور خودتان رنگ‌آمیزی می‌شود.

دکتر نسترن کاچری، متخصص ارتز و پروتز کلینیک سیدا

دکتر نسترن کاچری

متخصص ارتوز و پروتز (Orthotics & Prosthetics)، نویسنده و ناظر علمی

کلینیک ارتوز و پروتز سیدا، تهران؛ بیش از ۱۰ سال تجربه در ساخت پروتزهای سیلیکونی و پروتزهای زیبایی. این مقاله بر اساس تجربه‌ی بالینی کلینیک و منابع علمی زیر نوشته و بازبینی شده است.

منابع علمی و آموزشی

  1. Nasal prosthesis rehabilitation after rhinectomy (PubMed)
  2. Implant-retained versus adhesive-retained facial prostheses (PubMed)
  3. Color stability and service life of silicone maxillofacial prostheses (PubMed)
  4. Quality of life with facial prostheses (PubMed)

این مقاله برای آگاهی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. آخرین بازبینی پزشکی:


بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *